🏁 สช. จับมือภาคีภาครัฐ วิชาการ ประชาสังคม เอกชน และท้องถิ่น เปิดประชุมคณะกรรมการพัฒนาและขับเคลื่อนนโยบายสาธารณะแบบมีส่วนร่วมพื้นที่ภาคใต้เพื่อการพัฒนาพื้นที่ ที่ยั่งยืน ครั้งที่ 1/2569 วางทิศทางการพัฒนาภาคใต้ ชู 5 ยุทธศาสตร์คุณภาพชีวิตคน ทรัพยากรสิ่งแวดล้อม เศรษฐกิจเกื้อกูล สังคมสันติสุขปลอดภัย การมีส่วนร่วมขององค์กรชุมชนและภาคประชาสังคม พร้อมเดินหน้าจัดทำพิมพ์เขียวเครือข่าย 14 จังหวัด เชื่อมข้อเสนอภาคประชาชนสู่แผนพัฒนาภาคใต้ทุกระดับ พ.ศ. 2571–2575 และงบประมาณภาครัฐ เสนอพัฒนาอำเภอนำร่องบูรณาการ One Plan สร้างการเปลี่ยนแปลงจากฐานรากอย่างเป็นรูปธรรม
“จากเสียงของคนใต้ สู่นโยบายที่คนใต้ร่วมกำหนด จากข้อเสนอประชาชนสู่แผนและงบประมาณ เพื่อสร้างภาคใต้แห่งความสุขอย่างยั่งยืน”
 |
🗓 เมื่อวันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 ณ สถาบันนโยบายสาธารณะ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช.) ร่วมกับภาคีเครือข่ายจัดประชุมคณะกรรมการพัฒนาและขับเคลื่อนนโยบายสาธารณะแบบมีส่วนร่วมพื้นที่ภาคใต้ เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน ครั้งที่ 1/2569 โดยมี ศาสตราจารย์บรรเจิด สิงคะเนติ ประธานคณะกรรมการฯ นพ.สุเทพ เพชรมาก เลขาธิการคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ พร้อมด้วย รองประธานคณะกรรมการฯ ดร.ภก.พงค์เทพ สุธีรวุฒิ รองอธิการบดีฝ่ายบริหารและยุทธศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ (ม.อ.) นางพรรณทิพา รัตนะ ผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมภาคใต้ นายแพทย์สุวัฒน์ วิริยพงษ์สุกิจ รองอธิการบดีฝ่ายการแพทย์และวิทยาการสุขภาพ นายวิริยะ แต้มแก้ว ผู้อำนวยการสถาบันพัฒนาองค์ชุมชน (องค์การมหาชน) สำนักงานภาคใต้ ผู้แทนสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) หรือ พอช. สถาบันการศึกษา องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ภาคเอกชน และเครือข่ายภาคประชาสังคม เข้าร่วมประมาณ 70 คน เพื่อร่วมกำหนดทิศทางการพัฒนาภาคใต้บนฐานการมีส่วนร่วมของประชาชน
 |
 |
 |
ศาสตราจารย์บรรเจิด สิงคะเนติ ประธานคณะกรรมการฯ กล่าวว่า การจัดตั้งคณะกรรมการชุดนี้ถือเป็นนวัตกรรมสำคัญในการขับเคลื่อนนโยบายสาธารณะแบบมีส่วนร่วมระดับภาค เนื่องจากปัญหาและวิกฤติการพัฒนาในปัจจุบันไม่สามารถแก้ไขได้โดยองค์กรใดองค์กรหนึ่งเพียงลำพัง ทุกภาคส่วนต่างมีจุดแข็งและข้อจำกัด การบูรณาการความร่วมมือจึงเป็นความท้าทายและโอกาสสำคัญในการสร้างรูปแบบการทำงานใหม่ โดยมุ่งให้ภาคใต้เป็นพื้นที่นำร่องในการเชื่อมพลังภาครัฐ ภาควิชาการ และภาคประชาชน เพื่อร่วมกำหนดทิศทางและขับเคลื่อนการพัฒนาอย่างเป็นระบบ
ด้าน นพ.สุเทพ เพชรมาก เลขาธิการคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ กล่าวว่า ภาคใต้มีทุนทางสังคมและเครือข่ายการทำงานที่เข้มแข็ง โดยเฉพาะกระบวนการสร้างสุขภาคใต้ที่ดำเนินงานมาอย่างต่อเนื่องถึง 14 ครั้ง ซึ่งเป็นต้นทุนสำคัญในการเชื่อมความร่วมมือและพัฒนานโยบายสาธารณะ การทำงานครั้งนี้จึงต้องต่อยอดจากฐานเดิม ยกระดับการบูรณาการระหว่างหน่วยงานและภาคีเครือข่ายให้เกิดผลอย่างแท้จริง โดยมีเป้าหมายร่วมกันคือการพัฒนาคุณภาพชีวิตประชาชนและสร้างนโยบายสาธารณะที่ตอบโจทย์พื้นที่ ทั้งนี้ สช. พร้อมสนับสนุนการทำงานผ่านกลไกพื้นที่กลางและเครื่องมือนโยบายสาธารณะแบบมีส่วนร่วม เพื่อผลักดันการพัฒนาภาคใต้ให้ก้าวหน้าและยั่งยืน
 |
 |
 |
📍*สำหรับทิศทางการขับเคลื่อน ที่ประชุมได้หารือกรอบยุทธศาสตร์ภายใต้วิสัยทัศน์ “ภาคใต้แห่งความสุข (Happiness Society & Wellness Economy)”* มุ่งสร้างเศรษฐกิจที่เติบโตอย่างทั่วถึง เป็นธรรม และยั่งยืน บนฐานทรัพยากรธรรมชาติ อัตลักษณ์ และพหุวัฒนธรรม โดยมีกรอบยุทธศาสตร์ 5 ด้าน ได้แก่ (1) การพัฒนาคุณภาพชีวิตคน สร้างพลเมืองตื่นรู้ ระบบสุขภาพเชิงรุก และสวัสดิการชุมชน (2) การอนุรักษ์และใช้ประโยชน์ทรัพยากรธรรมชาติอย่างสมดุล ภายใต้ภูมินิเวศ “เขา ป่า นา เล” (3) การพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากให้เติบโตอย่างทั่วถึงและเป็นธรรม ทั้งเกษตรคุณภาพ อาหารฮาลาล ประมงยั่งยืน และการท่องเที่ยวเชิงนิเวศวัฒนธรรม (4) การสร้างสังคมสันติสุข ปลอดภัย และเคารพความหลากหลายทางวัฒนธรรมและชาติพันธุ์ และ (5) การส่งเสริมประชาชน องค์กรชุมชน และประชาสังคมให้เป็นหุ้นส่วนร่วมกำหนดทิศทางการพัฒนา
 |
 |
 |
นายสมเกียรติ พิทักษ์กมลพร สะท้อนบทบาทของขบวนภาคประชาชนในการพัฒนานโยบายสาธารณะ โดยใช้แนวคิด “สามเหลี่ยมเขยื้อนภูเขา” เชื่อมพลังความรู้ พลังสังคม และพลังนโยบาย พร้อมเสนอให้บูรณาการเครือข่ายสำคัญ 4 ส่วน ได้แก่ สมัชชาสุขภาพภาคใต้ สมัชชาประชาชนภาคใต้ เครือข่ายสร้างสุขภาคใต้ และคณะกรรมการประสานงานองค์กรพัฒนาเอกชนภาคใต้ (กป.อพช.ภาคใต้) เพื่อสร้างพื้นที่กลางในการกำหนดทิศทางการพัฒนาและเพิ่มบทบาทภาคประชาชนในการร่วมตัดสินใจเชิงนโยบาย
ขณะที่ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ภก.พงค์เทพ สุธีรวุฒิ กล่าวว่า กระบวนการสร้างสุขภาคใต้เริ่มต้นจากการมองปัญหาและความเหลื่อมล้ำในสังคม โดยเปิดพื้นที่ให้ภาคีเครือข่ายและหน่วยงานต่าง ๆ ได้แลกเปลี่ยนเรียนรู้ สานพลัง และนำผลการดำเนินงานในพื้นที่มาพัฒนาเป็นข้อเสนอเชิงนโยบายสาธารณะ จนนำไปสู่การกำหนดวาระสร้างสุขภาคใต้ 4 ประเด็นสำคัญ ได้แก่ ความมั่นคงทางสุขภาพ ความมั่นคงทางมนุษย์ ความมั่นคงทางอาหาร และความมั่นคงทางทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ซึ่งระยะต่อไปต้องให้ความสำคัญกับการนำข้อเสนอเหล่านี้ไปสู่การปฏิบัติจริง การขยายเครือข่ายความร่วมมือ และการติดตามผลอย่างต่อเนื่อง เพื่อยกระดับข้อเสนอจากพื้นที่สู่การขับเคลื่อนเชิงนโยบายระดับภาคและระดับชาติ
ด้าน นางพรรณทิพา รัตนะ ผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมภาคใต้ ให้ข้อมูลว่า ขณะนี้อยู่ระหว่างกระบวนการจัดทำแผนพัฒนาภาคใต้ รวมถึงแผนจังหวัดและกลุ่มจังหวัด พ.ศ. 2571–2575 โดยให้ความสำคัญกับการพัฒนาตามศักยภาพและความต้องการของพื้นที่ ผ่านกลไกคณะกรรมการบริหารงานจังหวัดแบบบูรณาการ (ก.บ.จ.) และคณะกรรมการบริหารงานกลุ่มจังหวัดแบบบูรณาการ (ก.บ.ก.) เพื่อให้แผนพัฒนาเป็นเครื่องมือสำคัญในการเชื่อมการทำงานของหน่วยงานต่าง ๆ และนำข้อเสนอจากพื้นที่เข้าสู่กระบวนการจัดทำแผนงานและโครงการอย่างเป็นระบบ
นอกจากนี้ นายสมบูรณ์ คำแหง ผู้แทนคณะกรรมการประสานงานองค์กรพัฒนาเอกชนภาคใต้ (กป.อพช.ภาคใต้) ได้เสนอให้พัฒนารูปแบบ วิธีการทำงาน และเครื่องมือที่สามารถเชื่อมโยงเครือข่ายที่หลากหลายให้มีทิศทางยุทธศาสตร์ร่วมกัน โดยเฉพาะการเปิดโอกาสให้กลไกภาคประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมออกแบบแผนพัฒนาระดับภาคและกลุ่มจังหวัด เพื่อให้การพัฒนาสอดคล้องกับปัญหาและความต้องการของประชาชนอย่างแท้จริง
 |
 |
 |
🗣*หนึ่งในประเด็นสำคัญของการประชุม คือการจัดทำ “พิมพ์เขียวกลไกเครือข่าย 14 จังหวัดภาคใต้”* โดยมีฝ่ายเลขานุการร่วม ซึ่ง สช. เป็นแกนหลัก ร่วมกับหน่วยงานและภาคีที่เกี่ยวข้อง ทำหน้าที่รวบรวมและวิเคราะห์โครงสร้างกลไก เครือข่าย ประเด็นขับเคลื่อน และช่องว่างการทำงาน (Network Mapping & Gap Analysis) เพื่อเชื่อมประสานและหนุนเสริมกลไกเดิม โดยไม่สร้างโครงสร้างใหม่ที่ซ้ำซ้อน พร้อมพัฒนาฐานข้อมูลร่วมเพื่อสนับสนุนการจัดทำแผนพัฒนาแบบบูรณาการ (One Plan)
🗣ที่ประชุมยังได้แลกเปลี่ยนข้อเสนอเชิงรูปธรรมในการพัฒนา “อำเภอนำร่องบูรณาการ” เพื่อเป็นพื้นที่ต้นแบบในการเชื่อมโยงแผนพัฒนาตั้งแต่ระดับครัวเรือน หมู่บ้าน ตำบล อำเภอ ไปสู่ระดับจังหวัด โดยมีนายอำเภอ ผู้ว่าราชการจังหวัด องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเป็นกลไกสำคัญในการประสานแผนงานและงบประมาณ พร้อมผลักดันให้ทิศทางการพัฒนาและการแก้ไขปัญหาของพื้นที่เชื่อมโยงกับแผนพัฒนาระดับภาค เพื่อให้การพัฒนาเกิดผลอย่างเป็นรูปธรรม
🗣การขับเคลื่อนระยะต่อไปจึงมุ่งสร้างกลไกความร่วมมือที่เชื่อมโยง “ข้อเสนอประชาชน → ยุทธศาสตร์ → แผนพัฒนา → งบประมาณ → การปฏิบัติ → การติดตามผล” โดยใช้กระบวนการนโยบายสาธารณะแบบมีส่วนร่วมเป็นเครื่องมือสำคัญในการเชื่อมพลังทุกภาคส่วน พร้อมพัฒนาระบบติดตามผลที่สะท้อนคุณภาพชีวิต ความเหลื่อมล้ำ สุขภาวะ และความสุขของประชาชน มากกว่าการวัดเพียงจำนวนกิจกรรมหรือโครงการ
⛳️*การประชุมครั้งนี้จึงนับเป็นก้าวสำคัญของการยกระดับการพัฒนาภาคใต้ จากการทำงานแยกส่วนสู่การบูรณาการเชิงยุทธศาสตร์ และจากการรับฟังความคิดเห็นสู่การให้ประชาชนเป็นหุ้นส่วนกำหนดอนาคตของพื้นที่ เพื่อร่วมสร้าง “ภาคใต้แห่งความสุข” ที่เศรษฐกิจเติบโตอย่างทั่วถึง สังคมมีความเป็นธรรม ประชาชนมีคุณภาพชีวิตที่ดี และทรัพยากรธรรมชาติได้รับการดูแลอย่างยั่งยืน*
รายงานโดย สช.ต.