25 กุมภาพันธ์ 2569 | สวนศรีเมือง จังหวัดน่าน
น่านไม่รอให้คนป่วยแล้วค่อยรักษา แต่เลือก “ออกแบบเมืองใหม่” ให้คนมีสุขภาพดีตั้งแต่ต้น
วันนี้ถือเป็นอีกหนึ่งหมุดหมายสำคัญ เมื่อทุกภาคส่วนของจังหวัดน่านร่วมกันประกาศเจตนารมณ์ บูรณาการความร่วมมือเพื่อลดโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) และสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการมีสุขภาวะของประชาชนอย่างเป็นระบบและยั่งยืน
 |
ณัฐยาน์ ทวีวงศ์ รองผู้ว่าราชการจังหวัดน่าน กล่าวอย่างชัดเจนว่า
“การลดโรค NCDs ต้องก้าวข้ามจากการรักษา ไปสู่การป้องกันเชิงโครงสร้าง นั่นคือการสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการมีสุขภาพและพฤติกรรมที่ดีของคนทุกช่วงวัย การขยับกาย ไม่ใช่เรื่องส่วนบุคคล แต่คือการขยับทั้งสังคม”
 |
 |
 |
การลงนามบันทึกความเข้าใจ (MOU) ในครั้งนี้ ไม่ใช่เพียงเอกสารบนกระดาษ แต่คือการ “ลงมือทำจริง” เพื่ออนาคตของลูกหลานชาวน่าน ผ่านการร่วมกันออกแบบและขับเคลื่อน NCDs Ecosystem จังหวัดน่าน ประกาศจุดยืนร่วมกัน “สุขภาพ คือวาระการพัฒนา” ที่ครอบคลุมการสร้างอาหารที่ดี ชุมชนที่พร้อมออกกำลังกาย ลดภาวะเนือยนิ่ง และมีนโยบายสนับสนุนอย่างต่อเนื่อง และจะไม่ปล่อยให้ NCDs เป็นเรื่องของโรงพยาบาลเพียงลำพังอีกต่อไป
________________________________________
เป้าหมายและทิศทางการขับเคลื่อน NCDs จังหวัดน่าน
จังหวัดน่านกำหนดกรอบการทำงานที่ชัดเจน ดังนี้
• จัดตั้งคณะทำงานขับเคลื่อนระดับจังหวัด บูรณาการการทำงานร่วมกับสมัชชาจังหวัดและสำนักงานสาธารณสุขจังหวัด (สสจ.)
• เตรียมจัดทำธรรมนูญสุขภาพ ภายใต้แนวคิด
“น่านน่าอยู่ ชูสุขภาพทุกมิติ” เพื่อใช้เป็นกรอบนโยบายและมาตรการร่วมของทุกภาคส่วน
• พัฒนาแผนงานด้านอาหารและกิจกรรมทางกาย ได้แก่
o มาตรการ “อาหารปลอดโรค ปลอดภัยทุกช่วงวัย”
o พื้นที่สุขภาพ “วิ่ง เดิน ปั่น เที่ยวชมน่าน”
o การปรับสภาพแวดล้อมและส่งเสริมกิจกรรมทางกายใน 6 อปท.นำร่อง
1. อำเภอเมืองน่าน – เทศบาลเมืองน่าน
2. สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดน่าน
3. อำเภอท่าวังผา – เทศบาลท่าวังผา
4. อำเภอสองแคว – เทศบาลตำบลยอด
5. อำเภอเวียงสา – เทศบาลเวียงสา
6. อำเภอเชียงกลาง – อบต.เมืองจัง
• แผนส่งเสริมกิจกรรมทางกายใน 3 พื้นที่นำร่องเฉพาะกลุ่ม
1. โรงพยาบาลทุ่งช้าง (NCDs ในที่ทำงาน)
2. โรงพยาบาลจุมปีวนิดาภรณ์ ร่วมกับเทศบาลเมืองน่าน
3. บ้านรัชดา หมู่ 11 อำเภอเชียงกลาง
 |
 |
________________________________________
แนวทางเชิงกลยุทธ์ 4 ด้าน สู่ “น่านเมืองสุขภาพ”
1. ปรับผังเมืองและทางเท้า (Urban Mobility)
ข้อเสนอ: พัฒนาเขตเมืองน่านสู่ “Walkable City” เดินได้จริง มีร่มเงา เชื่อมต่อแหล่งสำคัญ
ผลลัพธ์ที่คาดหวัง: ลดการใช้รถ เพิ่มการขยับกายในชีวิตประจำวัน และกระตุ้นเศรษฐกิจชุมชน
2. มาตรการอาหารดีระดับท้องถิ่น (Local Healthy Food Access)
ข้อเสนอ: โรงเรียน–ศูนย์เด็กเล็กปลอดหวาน/เค็มจัด และขยายตลาดนัดสีเขียวทุกอำเภอ
ผลลัพธ์: ปลูกฝังรสชาติสุขภาพในเด็ก ลดความเสี่ยงโซเดียมและน้ำตาลในผู้ใหญ่
3. ระบบข้อมูลสุขภาพอัจฉริยะ (Smart Health Data)
ข้อเสนอ: ใช้ระบบติดตามข้อมูลสุขภาพระดับชุมชน ผ่านแอปหรือ อสม.ดิจิทัล
ผลลัพธ์: ประเมินผลเชิงประจักษ์ว่า “สภาพแวดล้อมที่ปรับแล้ว ลด NCDs ได้จริงหรือไม่”
4. กิจกรรม “ขยับกาย X วัฒนธรรม” (Cultural Active Living)
ข้อเสนอ: ผสานอัตลักษณ์น่าน เช่น รำวงพื้นเมือง การพายเรือ เป็นกิจกรรมสุขภาพ
ผลลัพธ์: การดูแลสุขภาพที่สนุก มีส่วนร่วม และไม่เป็นภาระ
 |
________________________________________
Next Step การขับเคลื่อนหลังการประกาศเจตนารมณ์
• จัดทำ Roadmap การทำงานร่วม 28 องค์กร เพื่อการลดโรคไม่ติดต่ออย่างเป็นรูปธรรม
• เดินหน้าจัดทำและขับเคลื่อน ธรรมนูญสุขภาพ “น่านน่าอยู่ ชูสุขภาพทุกมิติ” เป็นกรอบนโยบายร่วมของจังหวัด
 |
 |
 |