การบูรณาการความร่วมมือในการพัฒนานโยบายสาธารณะในการสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อเพื่อลดโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs)
วันเวลา: วันพฤหัสบดีที่ 13 พฤศจิกายน 2568
สถานที่: ห้องประชุมชั้น 2 ศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ (ศอ.บต.) อ.เมืองยะลา จ.ยะลา
 |
 |
________________________________________
🧭 ที่มาและความสำคัญ
โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) เป็นปัญหาสำคัญทั้งระดับโลกและระดับประเทศ ทำให้คนไทยเสียชีวิตกว่า 400,000 คนต่อปี
จังหวัดยะลาพบแนวโน้มเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง สาเหตุหลักมาจาก
• ภาวะเนือยนิ่งสูงถึง 14 ชั่วโมงต่อวัน
• กิจกรรมทางกายไม่เพียงพองทุกช่วงวัย
• พฤติกรรมการบริโภคไม่เหมาะสมหวานน้อยงดหวาน100
เวทีนี้จึงจัดขึ้นเพื่อสร้างต้นแบบ “การบูรณาการความร่วมมือระดับจังหวัด” ในการขับเคลื่อน NCDs Ecosystem ยะลา ให้เกิดผลอย่างเป็นรูปธรรม
________________________________________
🎯 วัตถุประสงค์
1. ประกาศเจตนารมณ์และลงนามความร่วมมือ ระหว่าง 30 หน่วยงาน ภาคีจาก 3 ภาคส่วน รวมกว่า 200 คน
2. ขับเคลื่อนนโยบายสาธารณะ เพื่อสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการลดปัจจัยเสี่ยงจาก NCDs
3. พัฒนาแนวทางต้นแบบระดับจังหวัด (Provincial Model) ในการส่งเสริมกิจกรรมทางกาย ลดภาวะเนือยนิ่ง และส่งเสริมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะ
________________________________________
 |
 |
📝 สาระสำคัญของ “ประกาศเจตนารมณ์จังหวัดยะลา”
ร่วมกันประกาศว่า
“จะร่วมขับเคลื่อนจังหวัดยะลาสู่พื้นที่สุขภาวะ ด้วยสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการลดปัจจัยเสี่ยงโรค NCDs ผ่านการส่งเสริมกิจกรรมทางกาย ลดพฤติกรรมเนือยนิ่ง และส่งเสริมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะที่สอดคล้องกับบริบทพหุวัฒนธรรม”
โดยมีแนวทางดำเนินการหลัก 5 ด้าน คือ
1. บูรณาการความร่วมมือทุกภาคส่วน เพื่อพัฒนาข้อเสนอนโยบายส่งเสริมกิจกรรมทางกายและอาหารสุขภาวะ
2. พัฒนา Roadmap การขับเคลื่อนเชิงพื้นที่ ครอบคลุมบ้าน ชุมชน โรงเรียน หน่วยงาน และสถานประกอบการ
3. พัฒนาระบบและกลไกสนับสนุน เช่น ฐานข้อมูลสุขภาพตำบล ระบบพัฒนาศักยภาพ การจัดการความรู้ และการสื่อสาร
4. สร้างความรอบรู้และทักษะสุขภาพแก่ประชาชน ผ่านกลไกภาคีและสื่อสารสาธารณะ
5. เชื่อมโยงกลไกวิชาการและสถาบันการศึกษาในพื้นที่ เพื่อหนุนเสริมระบบข้อมูล การติดตาม และการเรียนรู้ร่วม
 |
________________________________________
🤝 รายชื่อหน่วยงานร่วมลงนาม 30 หน่วยงานสำคัญ
ภาครัฐ/วิชาการ
1. รองผู้ว่าราชการจังหวัดยะลา – นายก้องสกุล จันทราช
2. มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ – ดร.เพ็ญ สุขมาก
3. มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ (ฝ่ายบริหารและยุทธศาสตร์) – ผศ.ดร.ภก.พงค์เทพ สุธีรวุฒิ
4. สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช.) – นพ.สุเทพ เพชรมาก
5. สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ เขต 12 – ภก.สมชาย ละอองพันธุ์
6. ศอ.บต. – นายแพทย์สมหมาย บุญเกลี้ยง
7. โรงพยาบาลยะลา – พญ.นิตยา ภูวนานนท์
8. สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดยะลา – นพ.วิเศษ สิรินทรโสภณ
9. ศูนย์อนามัยที่ 12 – นพ.อรรถสิทธิ์ แดงมณี
10. สำนักงานศึกษาธิการภาค 7 – คุณอาริสา กาดำ
11. สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดยะลา – คุณจริยา ไชยประสิทธิ์
12. สภาเกษตรกรจังหวัดยะลา – คุณมาหามะอับดุลบารี ยือรา
13. สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดยะลา – คุณนุชนารถ โรจนอุดมศาสตร์
14. สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดยะลา – นางสาวสุนีย์ มาหะ
15. วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร ยะลา – ผศ.ดร.อัญชลี พงศ์เกษตร
16. วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ยะลา – ผศ.ดร.อัจฉราวดี ศรียะศักดิ์
17. มหาวิทยาลัยการกีฬาแห่งชาติ วิทยาเขตยะลา – นายสมรรถชัย คันธมาทน์
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.)
1. องค์การบริหารส่วนจังหวัดยะลา – นายมุขตาร์ มะทา
2. เทศบาลนครยะลา – นายอนุชิต กาญจนานุชิต
3. อบต.บาโงย – คุณยาการียา ชิมะ
4. อบต.หน้าถ้ำ – นายอับดุลเล๊าะ อะแซ
5. อบต.บือมัง – คุณอับดุลวาห๊ะ โซมาแร
6. เทศบาลเมืองรามันห์ – คุณอามันิเจ๊ะแต
7. เทศบาลโกตาบารู – คุณรอนิง ดอเลาะหะวอ
ภาคประชาสังคมและภาคีพื้นที่
1. สภาเด็กและเยาวชนจังหวัดยะลา – คุณอานัฟ สะการี
2. สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) – คุณธรณินทร์ แวดอเลาะ
3. สมัชชาสุขภาพจังหวัดยะลา – คุณรอซีดี เลิศอริยะพงษ์กุล
4. Node Flagship จังหวัดยะลา – นายประพันธ์ สีสุข
5. สมาคมจันทร์เสี้ยวการแพทย์และสาธารณสุข – คุณอิลฟาน ตอแลมา
6. มูลนิธิเพื่อการแพทย์และสาธารณสุข – นพ.อนันต์ชัย ไทยประทาน
________________________________________
💬 บทบาทของหน่วยงานหลัก
▶️ ผศ.ดร.ภก.พงค์เทพ สุธีรวุฒิ ผู้แทนกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) กล่าว สสส.ตั้งเป้า “ลดการตายก่อนวัยอันควรจาก NCDs 25% ภายในปี 2573”
• สนับสนุนเชิงพื้นที่เพื่อสร้างสุขภาวะประชาชน
• ผลักดันการทำงานแบบบูรณาการทุกภาคส่วน
 |
▶️ นพ.สุเทพ เพชรมาก เลขาธิการคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ เผย
• สช.นำแนวคิด “3:5:5” ใช้หลักเศรษฐศาสตร์พฤติกรรมและกลไกการเงินการคลัง หนุนปรับพฤติกรรมประชาชน ห่างไกล NCDs ในทุกกลุ่มวัย ทั้งโรงเรียนเด็ก–เยาวชน / วัยเรียน / วัยทำงาน / ผู้สูงอายุ / กลุ่มเปราะบาง
• โดยมีกลไกขับเคลื่อนสำคัญ : ข้อมูล–องค์ความรู้ / การสื่อสาร / กลไกพื้นที่ / ระบบแรงจูงใจ / นโยบายสาธารณะ
 |
▶️ ภก.สมชาย ละอองพันธุ์ สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ เขต 12 สงขลา
• หนุนเสริม 2 กลไก โดยผ่านกองทุนตำบล และหนุนเสริม อบจ.กองทุนฟื้นฟู
▶️ นพ.วิเศษ สิรินทรโสภณ สำนักงานสาธารณะสุขจังหวัดยะลา กล่าว
• ขับเคลื่อนการลดโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ผ่านแนวทาง “สร้างความรอบรู้สุขภาพโดยไม่ต้องใช้เงิน” เน้นการ ปรับพฤติกรรมรอบตัวในชีวิตประจำวัน ด้วยแนวคิด “ทฤษฎี 21 วัน”
• ดำเนินงานร่วมกับ นักโภชนาการและอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) เพื่อสร้างการมีส่วนร่วมในทุกกลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ 3 กลุ่ม
• กลุ่มข้าราชการและพนักงานองค์กร : เริ่มต้นปรับพฤติกรรม ลดน้ำหนัก ควบคุมเบาหวานและความดัน
• กลุ่มนักเรียน นักศึกษา : ส่งเสริมกิจกรรมทางกายและโภชนาการที่เหมาะสม
• กลุ่มผู้สูงอายุ : ขับเคลื่อนแนวคิด “100 กับ 1 วัน” หมายถึง การมีชีวิตที่ยืนยาว 100 ปีอย่างมีคุณภาพ และใน “1 วันสุดท้าย” สามารถหายใจเข้าออกได้อย่างสบาย — สะท้อนถึงชีวิตที่มีสุขภาวะดี
 |
▶️ นายเฉลิมพล เรืองเริงกุลฤทธิ์ รองนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดยะลา กล่าว การดำเนินงาน NCDs เป็นหน้าที่ของทุกส่วนไม่ใช่แค่ภาคใดภาคหนึ่ง อบจ.พร้อมร่วมขับเคลื่อนภายใต้การบูรณาการของทุกภาคส่วนเพื่อให้ชาวยะลาลดโรคไม่ติดต่อ และกระจายไปยัง รพสต.ถ่ายโอนทั้ง 38 แห่ง
________________________________________
 |
🌿 ผลที่คาดว่าจะเกิดขึ้น
• จังหวัดยะลามี “ต้นแบบ NCDs Ecosystem” ที่ขับเคลื่อนด้วยภาคีทั้ง 3 ภาคส่วน
• ประชาชนมี พฤติกรรมสุขภาพดีขึ้น โดยเฉพาะกิจกรรมทางกายและการบริโภคอาหาร
• เกิด กลไกการขับเคลื่อนเชิงนโยบายถาวร ระดับจังหวัด
• เป็นต้นแบบขยายผลสู่จังหวัดชายแดนภาคใต้และระดับประเทศ