 |
 |
เมื่อวันที่ 5 มีนาคม 2569 ณ วัดศรีบุญเรือง อำเภอเมือง จังหวัดมุกดาหาร ได้มีการจัดเวทีประชุมเชิงปฏิบัติการ “ร่วมคิด ร่วมสร้าง ร่วมขับเคลื่อนธรรมนูญฯ จังหวัดมุกดาหาร” ภายใต้แนวคิด Quick Big Win เพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชนผ่านกระบวนการจัดทำ ธรรมนูญชุมชนด้านการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติด
เวทีดังกล่าวมีผู้แทนจาก 13 ตำบล ในเขตอำเภอเมืองมุกดาหาร ประธานชุมชน 34 ชุมชนในเขตเทศบาลเมืองมุกดาหาร ผู้แทนหน่วยงานภาคี สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (พอช.) กรมคุมประพฤติจังหวัด พัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัด แรงงานจังหวัด รวมถึงสถาบันการศึกษาในพื้นที่ เพื่อร่วมกันกำหนดกติกาและแนวทางปฏิบัติในการปกป้องคนในชุมชนจากภัยยาเสพติด ซึ่งส่งผลกระทบต่อชีวิต สุขภาพ และความปลอดภัยของประชาชน
นายวรญาณ บุญณราช ผู้ว่าราชการจังหวัดมุกดาหาร เป็นประธานเปิดการประชุม โดยกล่าวว่า พื้นที่ชายแดนริมแม่น้ำโขงของจังหวัดมุกดาหารมีระยะทางกว่า 72 กิโลเมตร ครอบคลุมพื้นที่อำเภอเมือง หว้านใหญ่ และดอนตาล ทำให้ต้องเผชิญกับความท้าทายด้านการแพร่ระบาดของยาเสพติด
“ การแก้ปัญหายาเสพติดไม่สามารถพึ่งพาเพียงเจ้าหน้าที่รัฐได้ แต่ต้องอาศัยพลังของชุมชนเป็นสำคัญ โดย “ธรรมนูญชุมชน” จะเป็นกติกาทางสังคมที่ทุกคนร่วมกันกำหนด เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันให้กับลูกหลานและคนในชุมชน เวทีครั้งนี้ไม่ใช่เพียงการอบรม แต่เป็นการร่วมกันสร้าง “กติกาที่เคารพและใช้ได้จริงในชุมชน”
ด้าน นายภูมินทร์ สิเนหะวัฒนะ นายกเทศมนตรีเมืองมุกดาหาร กล่าวว่า เทศบาลเมืองตระหนักถึงความซับซ้อนของปัญหายาเสพติดที่เพิ่มขึ้น จึงสนับสนุนการขับเคลื่อนแนวทางดังกล่าว โดยนำต้นทุนความเข้มแข็งของชุมชนมาเป็นพลังหลักในการจัดการปัญหา
โดยมุ่งสร้างกติกาสังคมที่เกิดจากการมีส่วนร่วมของคนในพื้นที่ เพื่อให้ชุมชนตระหนักว่า ปัญหายาเสพติดไม่ใช่เรื่องของใครคนหนึ่ง แต่เป็น “ปัญหาของพวกเรา” และร่วมกันกำหนดแนวทางป้องกันในระดับชุมชน
 |
 |
 |
 |
ภายในเวที นายจารึก ไชยรักษ์ ผู้ช่วยเลขาธิการคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ และนางสาวชญาดา เธียรวิบูล จากสำนักนโยบายสาธารณะภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ได้ร่วมดำเนินกระบวนการเรียนรู้เรื่อง ธรรมนูญสุขภาพ ให้กับผู้เข้าร่วมกว่า 100 คน
กระบวนการเริ่มจากการทำ แผนที่ชุมชน เพื่อวิเคราะห์พื้นที่เสี่ยง แหล่งมั่วสุม และผลกระทบต่อเศรษฐกิจครอบครัว จากนั้นร่วมกันวิเคราะห์ปัญหา สาเหตุ และแนวทางแก้ไข ก่อนนำไปสู่การกำหนด กติกาชุมชนและแนวทางปฏิบัติที่เป็นรูปธรรม
ตัวอย่างมาตรการที่ชุมชนเสนอ ได้แก่
• การปรับปรุงภูมิทัศน์พื้นที่เสี่ยง เช่น การติดตั้งไฟส่องสว่าง
• การจัดกิจกรรมกีฬาและกิจกรรมสร้างสรรค์สำหรับเยาวชน
• การสร้างกลไกความร่วมมือระหว่างคณะกรรมการชุมชน ตำรวจ และหน่วยงานสาธารณสุข
 |
 |
 |
 |
นอกจากนี้ แต่ละชุมชนยังได้รับมอบหมายให้กลับไปจัดตั้ง คณะกรรมการธรรมนูญชุมชน เพื่อร่วมกันกำหนดกฎหรือข้อตกลงของหมู่บ้าน และใช้พลังของสังคมในการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดในพื้นที่ โดยการสร้างระบบเฝ้าระวังในชุมชนอย่างต่อเนื่อง และการพัฒนากลไกความร่วมมือของประชาชนในพื้นที่ และเพื่อประเมินความก้าวหน้าและการตื่นตัวของภาคประชาชนอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ธรรมนูญชุมชนกลายเป็นกลไกสำคัญในการสร้างภูมิคุ้มกันทางสังคมและลดปัญหายาเสพติดอย่างยั่งยืน