เมื่อวันที่ 2 เมษายน 2569 สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช.) ร่วมกับเครือข่ายสมัชชาสุขภาพจังหวัดอำนาจเจริญ จัดประชุมสมัชชาสุขภาพจังหวัดอำนาจเจริญ ประจำปี 2569 เพื่อ “คิกออฟ” การบูรณาการความร่วมมือทุกภาคส่วนในการทบทวนและยกระดับ “ธรรมนูญประชาชนคนอำนาจเจริญ” สู่เป้าหมายเมืองธรรมเกษตร และการเตรียมความพร้อมสู่การจัดทำร่างพระราชบัญญัติจังหวัดจัดการตนเอง
 |
 |
ทั้งนี้ การประชุมจัดขึ้น ณ ห้องประชุมดอกจาน สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอำนาจเจริญ โดยมีนายแพทย์ถิรพุทธิ เฉลิมเกียรติสกุล นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดอำนาจเจริญ พร้อมด้วยผู้บริหารหน่วยงานและภาคีเครือข่าย รับฟังการระดมความคิดเห็นเพื่อใช้เป็นข้อมูลสำคัญในการออกแบบกระบวนการทบทวนธรรมนูญฯ และการยกระดับสู่ข้อเสนอเชิงนโยบายในระดับจังหวัด โดยเฉพาะการเชื่อมโยงสู่แนวคิด “จังหวัดจัดการตนเอง” ซึ่งเน้นการกระจายอำนาจและการบริหารจัดการโดยประชาชนในพื้นที่อย่างกว้างขวาง
นอกจากนี้ เวทีดังกล่าวยังสะท้อนพลังความร่วมมือจากหลากหลายภาคส่วน ทั้งหน่วยงานภาครัฐ ท้องถิ่น ภาคประชาสังคม ภาควิชาการ และเครือข่ายเยาวชน อาทิ ท้องถิ่นจังหวัด เกษตรและสหกรณ์จังหวัด พัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ เครือข่าย Young Smart Farmer สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (พอช.) หอการค้าจังหวัด และมหาวิทยาลัยในพื้นที่ (มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี และมหาวิทยาลัย มหิดล วิทยาเขตอำนาจเจริญ ) ซึ่งล้วนมีบทบาทสำคัญในการร่วมกำหนดทิศทางการพัฒนาจังหวัดอำนาจเจริญให้สอดคล้องกับบริบทพื้นที่
พร้อมกันนี้ ที่ประชุมได้กำหนดเป้าหมายร่วมกันในการประกาศใช้ “ธรรมนูญประชาชนคนอำนาจเจริญ ฉบับปรับปรุงครั้งที่ 2” ภายในเดือนกุมภาพันธ์ 2570 โดยจะมีการจัดตั้งคณะทำงาน การระดมทรัพยากร และการเปิดรับฟังความคิดเห็นจากทุกระดับ เพื่อให้ธรรมนูญฉบับใหม่สะท้อนเสียงของประชาชนอย่างแท้จริง
ด้านนายแพทย์ถิรพุทธิ เฉลิมเกียรติสกุล เน้นย้ำว่า “สุขภาพไม่ใช่หน้าที่ของหน่วยงานสาธารณสุขเพียงอย่างเดียว แต่เป็นเรื่องของทุกคนในสังคม” การพัฒนาสุขภาวะของประชาชนไม่ใช่ภารกิจของหน่วยงานสาธารณสุขเพียงลำพัง แต่เป็นความรับผิดชอบร่วมของทุกภาคส่วน โดยเฉพาะประเด็นที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิต เช่น อุบัติเหตุ การใช้ยาอย่างเหมาะสม และการดูแลผู้สูงอายุ ซึ่งจำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากชุมชน ท้องถิ่น และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการร่วมกันออกแบบระบบเพื่อสร้างระบบสุขภาพที่ยั่งยืน และการดูแลที่ตอบโจทย์พื้นที่
ขณะเดียวกัน นพ.พุทธิพงษ์ สิทธิทรัพย์ รองนายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดอำนาจเจริญ กล่าวเพิ่มเติมว่า จังหวัดอำนาจเจริญเป็นพื้นที่นำร่องการพัฒนาธรรมนูญประชาชนมากว่า 20 ปี และเป็นเครื่องมือสำคัญในการรับมือกับความท้าทาย โดยเฉพาะการเข้าสู่สังคมสูงวัย ซึ่งปัจจุบันมีสัดส่วนผู้สูงอายุสูงถึงร้อยละ 22–28
ด้านภาคประชาชน นายวานิชย์ บุตรี ราษฎรอาวุโสจังหวัดอำนาจเจริญ ได้สะท้อนว่า ธรรมนูญประชาชนฯ เกิดจากการรวมตัวของปราชญ์ชาวบ้านตั้งแต่ปี 2540 เพื่อร่วมกันกำหนดแนวทางพัฒนาจังหวัด ครอบคลุมทั้งมิติสุขภาพ สังคม สิ่งแวดล้อม และวัฒนธรรม และเป็นข้อตกลงร่วมกันของคนในพื้นที่ที่ใช้ต่อเนื่องมากว่า 14 ปี ซึ่งเป็นข้อตกลงของคนอำนาจเจริญ ที่ได้้สร้างกรอบและแนวทางการที่การอยู่ร่วมกันหรือเป็นโยบายสาธารณะที่ทำให้ทุกคนอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุข
ขณะเดียวกัน นายจารึก ไชยรักษ์ ผู้ช่วยเลขาธิการคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ กล่าวถึงบทบาทของ สช. ในการสนับสนุนกระบวนการนโยบายสาธารณะว่า สช. จะทำหน้าที่เป็น “ผู้หนุนเสริมกระบวนการ” (process enabler) เพื่อเชื่อมโยงการทำงานของภาคีเครือข่าย และยกระดับข้อเสนอจากพื้นที่สู่ระดับนโยบาย โดยยึดหลักสำคัญตามธรรมนูญว่าด้วยระบบสุขภาพแห่งชาติ ฉบับที่ 3 ได้แก่ การมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน การจัดการปัจจัยกำหนดสุขภาพ และการพัฒนาระบบสุขภาพที่ประชาชนเข้าถึงได้อย่างเป็นธรรม
 |
 |
ต่อจากนั้น ในช่วงการระดมความคิดเห็น ที่ประชุมได้ร่วมกันกำหนดไทม์ไลน์การดำเนินงานอย่างชัดเจน โดยเริ่มจากระยะทบทวนเนื้อหา (ปัจจุบัน–พฤษภาคม) ระยะรับฟังความคิดเห็นในพื้นที่ (มิถุนายน–สิงหาคม) และการรับรองร่างธรรมนูญในระดับจังหวัดช่วงปลายเดือนสิงหาคม ก่อนประกาศใช้อย่างเป็นทางการในเดือนกุมภาพันธ์ 2570
ทั้งนี้ กระบวนการดังกล่าวสะท้อนถึงการขับเคลื่อนนโยบายสาธารณะในระดับพื้นที่ที่ยึดประชาชนเป็นศูนย์กลาง และเป็นอีกก้าวสำคัญของจังหวัดอำนาจเจริญในการมุ่งสู่การเป็น “เมืองธรรมเกษตร” และ “จังหวัดจัดการตนเอง” อย่างยั่งยืนในอนาคต
