เสียงเล็ก ๆ จากชุมชนออนใต้ สู่การเปลี่ยนวัฒนธรรมการกินลด NCDs
ที่ตำบลออนใต้ อำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่ การทำบุญไม่ได้มีเพียงการแบ่งปันน้ำใจ แต่กำลังกลายเป็นพื้นที่สร้างสุขภาพให้คนทั้งชุมชน ผ่านแนวคิด “1 งานบุญ 1 เมนูชูสุขภาพ” ซึ่งเกิดจากการร่วมกันกำหนดกติกาชุมชนในรูปแบบ ธรรมนูญสุขภาพตำบล
 |
 |
ธรรมนูญสุขภาพฉบับนี้เกิดจากการมีส่วนร่วมของประชาชน หน่วยงานท้องถิ่น ภาควิชาการ และภาคสาธารณสุข ครอบคลุม 11 หมู่บ้าน เพื่อสร้างวัฒนธรรมการบริโภคที่ลดหวาน มัน เค็ม โดยเฉพาะในงานบุญและงานประเพณีที่เป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิตชุมชน เป้าหมายสำคัญคือป้องกันและชะลอโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง โดยเฉพาะโรคไตในผู้สูงอายุ พร้อมสร้างระบบอาหารที่เอื้อต่อสุขภาวะของทุกคน โดยการสนับสนุนของวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนีเชียงใหม่ ร่วมกับสำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ และภาคีเครือข่าย
จากเวทีสมัชชาตำบล เพื่อถอดบทเรียนการสร้างแม่ครัวต้นแบบแต่ละหมู่บ้าน ในวันที่ 10 กุมภาพันธ์ ที่ผ่านมา ได้มีการนำเสนอเมนูชูสุขภาพของแต่ละหมู่บ้าน มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และแต่ละชุมชนได้ร่วมกันพัฒนาองค์ความรู้ด้านโภชนาการ ทดลองปรุงอาหารสุขภาพ และจัดอบรมให้กับแม่ครัว พ่อครัว และแกนนำสุขภาพ พร้อมตั้งคณะทำงานขับเคลื่อนธรรมนูญ จนเกิดการยกร่างและประกาศใช้เป็นแนวทางปฏิบัติร่วมกัน
ทางด้านนายสุทธิพงษ์ วสุโสภาพล รองเลขาธิการคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ ได้กล่าวสนับสนุนการดำเนินงานที่เป็นการเปลี่ยนแปลงเชิงรูปธรรมที่จับต้องได้ของตำบล นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมทางสุขภาพ ลดความเสี่ยงโรค NCDs ซึ่งเป็นต้นแบบได้ดียิ่ง และชื่นชมให้ขยายความรู้ไปยังตำบลข้างเคียง
การดำเนินงานขับเคลื่อนธรรมนูญสุขภาพตำบล ผ่านกิจกรรมหลัก 1 งานบุญ 1 เมนูชูสุขภาพ มีการดำเนินงานที่สำคัญ ได้แก่
1. งานบุญในชุมชนมีเมนูสุขภาพเป็นทางเลือก
2. แม่ครัวต้นแบบนำความรู้ไปปรับใช้ในการปรุงอาหาร
3. มีการใช้เครื่องวัดความเค็มควบคุมโซเดียม
4. ชุมชนปลูกผักปลอดสารใช้ในครัวเรือน
5. เกิดตำรับอาหารสุขภาพและกิจกรรมต่อยอดเชิงท่องเที่ยว
แนวคิดนี้ไม่เพียงสร้างทางเลือกด้านอาหาร แต่ยังสร้างความตระหนักรู้ร่วมกันให้คนในชุมชนเห็นคุณค่าของการดูแลสุขภาพผ่านวิถีชีวิตประจำวัน
การขับเคลื่อน “1 งานบุญ 1 เมนูชูสุขภาพ” จึงไม่ใช่แค่โครงการ แต่เป็นตัวอย่างของการใช้พลังชุมชนและเครื่องมือธรรมนูญสุขภาพในการกำหนดอนาคตสุขภาวะของตนเอง — เปลี่ยนพื้นที่งานบุญให้เป็นพื้นที่เรียนรู้ และเปลี่ยนการกินให้เป็นการดูแลกันและกันอย่างยั่งยืน
 |
 |
 |
 |
 |