ใครๆ ก็ต้องการความสุข หรือสุขภาวะ

ใครๆ ก็ต้องการความสุข หรือสุขภาวะ

'สุขภาวะ' จะนิยามอย่างไรๆ หรืออธิบายทางวิชาการอย่างไรๆ ก็ยากที่จะรู้ แต่รู้ได้ด้วยประสบการณ์หรือจากการชิมรสของสุขภาวะด้วยตนเอง เหมือนใครจะอธิบายว่าแกงอะไรอร่อยอย่างใดๆ มันก็ไม่รู้ จนกว่าจะได้ชิมรสอร่อยของแกงนั้นด้วยตนเอง

สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช.) ฉลาดอย่างยิ่งที่จัดการประกวดการเขียนเรื่อง 'สุขภาวะ สร้างได้' โดยกลุ่มคนที่มีอายุต่างๆ กัน 'สุขภาวะ สร้างได้' ที่อยู่ในมือท่านไม่ใช่คำอธิบายทางวิชาการ แต่เป็นเรื่องเล่าจากประสบการณ์ของการรู้รสสุขภาวะจากแง่มุมต่างๆ กัน ทั้งทางกาย ทางจิต ทางสังคม และทางปัญญา เมื่อท่านอ่านทั้งหมดจะเข้าใจได้เกือบจะสมบูรณ์ทีเดียวว่าสุขภาวะเป็นอย่างไร และเกิดขึ้นจากอะไรบ้าง จะเข้าใจด้วยว่า 'สุขภาพดีไม่มีขาย อยากได้ต้องสร้างเอง'

จากการบรรยายเรื่องสุขภาวะ ทั้งโดยผู้ชนะการประกวดและผู้ทรงคุณวุฒิจะเห็นได้ว่า สุขภาวะเป็นสิ่งสูงสุดของชีวิต เพราะเกิดจากความถูกต้องลงตัวของปัจจัยชีวิตและสิ่งแวดล้อมทั้งมวล เป็นสิ่งที่มวลมนุษย์ใฝ่หา สุขภาวะจึงควรเป็นเป้าหมายตรงของชีวิตและการพัฒนา สุขภาวะจึงควรเป็นทั้งเป้าหมายและดัชนีชี้วัดการพัฒนา หาใช่จีดีพีไม่ การใช้จีดีพีเป็นตัวนำจะทำให้โลกและชีวิตเสียสมดุล โลกจะต้องปฏิวัติหรือหมุนกลับมาเอาสุขภาวะเป็นเป้าหมายตรงและดัชนีชี้วัดการพัฒนา

ถ้าเอาสุขภาวะเป็นเป้าหมายของการพัฒนา ทิศทางการพัฒนาเศรษฐกิจจะเปลี่ยน การศึกษาจะเปลี่ยน การสื่อสารจะเปลี่ยน อะไรๆ ก็เปลี่ยน เปลี่ยนเพื่อให้เกิดดุลยภาพและสุขภาวะ โลกทั้งโลกจะเปลี่ยน เพราะเอาสุขภาวะเป็นตัวตั้ง

เรามีหน้าที่สร้างสุขภาวะและช่วยให้เพื่อนมนุษย์สร้างสุขภาวะกันให้เต็มประเทศและเต็มโลก 'สุขภาวะ สร้างได้' จะเป็นเพื่อนท่านบนเส้นทางสร้างสุขภาวะ โดยชีวิตคือการสร้างสุขภาวะ การสร้างสุขภาวะคือชีวิต

ศ.นพ.ประเวศ วะสี

11 ธันวาคม 2551
หนังสือ สุขภาวะ สร้างได้